Wykonaniu podlegają prawomocne orzeczenia sądowe, tj. takie, od których nie
została wniesiona skarga kasacyjna w terminie przewidzianym ustawą (art. 177 §
1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skarga kasacyjna została
prawomocnie odrzucona oraz te, w przypadku których
skarga kasacyjna została rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny i
oddalona lub sąd II instancji umorzył postępowanie odwoławcze.
Stosownie do treści
art. 286 § 1 tej ustawy sąd pierwszej instancji (WSA) po uprawomocnieniu się
swego orzeczenia zwraca akta administracyjne organowi administracji publicznej
z dołączeniem odpisu orzeczenia ze stwierdzeniem prawomocności. Termin do załatwienia
sprawy przez organ administracji publicznej określony w przepisach prawa lub
wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi (art. 286 § 2 p.p.s.a.)
W określonej sytuacji stronie, która poniosła szkodę, przysługuje odszkodowanie
od organu, który wydał decyzję. Ma to miejsce w sytuacji gdy:
- sąd w orzeczeniu
uchyli zaskarżoną decyzję, a organ - rozpoznając sprawę ponownie - umorzy
postępowanie (art. 287 pkt. 1 p.p.s.a.) lub
- stwierdzi nieważność
aktu albo ustali przeszkodę prawną uniemożliwiającą stwierdzenie
nieważności aktu (art. 287 pkt. 2 p.p.s.a.).
Strona może dochodzić odszkodowania przed sądem powszechnym.
Skutki niewykonania orzeczenia sądu przez organ administracji publicznej
reguluje przepis art. 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi, który stanowi:
§ 1. W
razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie
bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu
lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do
wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie
żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
§ 2. Sąd,
w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub
nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala
na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności
jej stanu faktycznego i prawnego.
§ 3. Wykonanie
wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie
stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi.
§ 4. Osobie,
która poniosła szkodę wskutek niewykonania orzeczenia sądu, służy roszczenie o
odszkodowanie na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym.
§ 5. Odszkodowanie,
o którym mowa w § 4, przysługuje od organu, który nie wykonał orzeczenia sądu.
Jeżeli organ w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia wniosku o
odszkodowanie nie wypłacił odszkodowania, uprawniony podmiot może wnieść
powództwo do sądu powszechnego.
§ 6. Grzywnę,
o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego
wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim,
ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych
przepisów.
Informację opracowała
Przewodnicząca
Wydziału Informacji Sądowej
Danuta Tryniszewska - Bytys
